Dạy trẻ trung thực và biết chịu trách nhiệm

Dạy trẻ trung thực và biết chịu trách nhiệm
Đánh giá bài viết

Dạy trẻ trung thực và biết chịu trách nhiệm. Ở độ tuổi còn nhỏ, bé rất hay học theo và bắt chước những người xung quanh bé như bố mẹ, ông bà, anh chị em, hàng xóm,…. Nói dối hoặc không trung thực (hoặc thường đổ lỗi cho người khác) là một trong những tính xấu của con người.

Tuy nhiên, bé lại học rất nhanh tính cách này và nếu cứ để điều đó duy trì thành thói quen thì sẽ ảnh hưởng rất lớn đến nhận thức đúng sai và tính cách của bé sau này. Vậy cha mẹ hãy nên tìm hiểu về vấn đề này để giúp bé là người trung thực, có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội.

Nói dối và sự phát triển não bộ

Từ 1 tuổi – 4 tuổi: bé không phân biệt được sự thật và không thật, não không đủ phân tích để tiên đoán sự việc nếu sai hay đúng. Do đó, bé hoàn toàn học tính cách nói dối từ tình huống của cha mẹ và người chăm sóc bé. Gs. Debbie, TT Giáo dục Trẻ nhỏ, Canada khuyên: cha mẹ không nên tạo 1 tình huống không thật hoặc nhân vật ảo trước mặt bé chỉ nhằm gây chú ý bé, điều này làm bé học được hành vi nói dối vô thức.

day-tre-trung-thuc-va-biet-chiu-trach-nhiem

Ví dụ: Người lớn thường hay nói “Anh Tuấn làm bé ngã đúng không?”, “cái đinh làm cu tít chảy máu nè, để mẹ đánh cái đinh nhé”, đơn giản là để chú ý bé, dụ bé ăn hoặc nín khóc. Tuy nhiên điều này là hoàn toàn sai vì đây là cách gián tiếp dạy bé nói dối vô thức, hình thành thói quen khi bé làm sai điều gì đó là lỗi của người khác chứ không phải của bé. Và nếu điều này in sâu vào trong não bộ của bé sẽ rất nguy hiểm vì nó dần hình thành thói quen xấu

Từ sau 4 tuổi: Bé đã có sự hiểu biết về các vấn đề đúng và sai. Vì chính sự quát mắng, la lối khi bé mắng sai sẽ làm bé hiểu được cái hậu quả mà bé phải chịu đựng khi không nói dối hoặc nói đúng sự thật. Điều đó sẽ dẫn đến các bé sẽ tiếp tục nói dối để không bị phạt hoặc bị đánh.

Cha mẹ nên làm gì:

– Đừng bao giờ gây chú ý bé bằng cách đổ lỗi cho một ai đó, hoặc một vật trong trí tưởng tượng

– Nếu bé có nói dối, hãy chỉ ra lỗi sai cho bé, cha mẹ đừng vội tức giận mà đánh, mắng bé, điều đó chả giúp ích gì mà ngược lại nó còn làm cho bé có cái cớ để tiếp tục nói dối lần sau. Hãy nhẹ nhàng chỉ ra cho bé rằng cha mẹ không hài lòng với việc con nói dối, con hãy nói sự thật để cha mẹ và con cùng tìm cách giải quyết.

– Cha mẹ cũng có thể tìm những quyển sách nói về các tình huống hoặc câu chuyện về nói thật và nói dối, có thể kèm theo các câu hỏi mang tình chất xây dựng như: “Theo con bạn rùa hay bạn heo nói dối?, nói dối như thế là đúng hay sai và nếu là con con sẽ trả lời như thế nào ?” Hãy cùng con rút ra kinh nghiệm và chỉ ra cái xấu của việc nói dối và cái tốt của việc nói sự thật.

Làm sao giúp bé nói lời xin lỗi khi bé đã nói dối?

Cha mẹ thường nghĩ việc quan trọng khi bé nói dối là mắng bé để lần sau bé không tái phạm nữa. Tuy nhiên, cha mẹ quên mất dạy con nói lời “xin lỗi” khi đã nói dối. Trên thực tế, không nhất thiết phạt hay la mắng bé, chỉ cần giúp bé nói lời xin lỗi thì bé sẽ luôn là người trung thực cho các lần sau.

Cha mẹ cần dạy và phân tích cho bé hiểu ý nghĩa của 2 từ “xin lỗi” khi bé bước qua 1 tuổi. Bạn có thể đặt ngay câu hỏi trong quá trình đọc truyện cho bé nghe: “Theo con, bạn hươu nói dối mẹ, bây giờ bạn hươu nên nói gì với mẹ để mẹ tha thứ”… Hãy lắng nghe câu trả lời của bé và chỉnh bé từ từ và nhẹ nhàng để bé dần học được từ “xin lỗi” vì khi đó bé sẽ hiểu “xin lỗi” là từ cần phải nói khi làm sai, ảnh hưởng đến người khác.

Khi bé lớn hơn, nếu phát hiện bé nói dối, cách đơn giản nhất là dẫn bé vào một căn phòng yên tĩnh, cho bé ngồi đó khoảng năm phút để bé suy nghĩ về hành vi nói dối của bản thân là đúng hay sai thay vì la mắng bé. Và sau đó nói với bé là bạn đã biết điều bé làm và bé cần nói thật với bạn, và giải thích với bé tác hại của việc nói dối. Nên yêu cầu bé nói lời xin lỗi bạn hoặc người mà bé nói dối, gây tác hại lên cho người đó. Lời xin lỗi mà bé nói ra được là bé đã trở thành người biết nhận thức sai và đúng tốt, bé sẽ không tái phạm và sẽ là người trung thực về sau.

Khi bé nói được lời xin lỗi cha mẹ hãy dành cho bé một lời khen vì bé đã biết chịu trách nhiệm về hành vi của bản thân. Trẻ càng nhỏ thì càng dễ dạy bé xin lỗi, đừng nghĩ đợi bé lớn mới dạy vì giờ bé chưa hiểu gì. Đó là một sai lầm, vì bạn không thể tưởng tượng được trẻ học tính cách xấu rất nhanh và khi đã trở thành thói quen thì rất khó để sửa

Chia sẻ bạn bè

Trả lời